Faize bulaşmadan hisse seçmek mümkün mü?
Mustafa Cevat Akşit, ekibimize özel olarak helal olan hisse senedi tavsiyelerinde bulundu. Bu tavsiyeler doğrultusunda oluşturulan listeyi brokerlarımız yatırımcılarımızla birebir paylaşıyor. Aşağıda, bir hissenin bu listeye hangi kriterlerle girdiğini ve süreci nasıl yürüttüğümüzü ayrıntılı olarak anlatıyoruz.
Neden ayrı bir liste gerekiyor
Borsada işlem gören bir şirketin faaliyet alanı ilk bakışta uygun görünse bile, bilançosunun arka planında faizli borçlanma, faiz geliri veya uygun olmayan iş kollarından gelen ciro bulunabilir. Bu nedenle "şirket ne üretiyor?" sorusu tek başına yeterli değildir. Sorulması gereken ikinci soru şudur: şirket bu üretimi hangi kaynakla finanse ediyor ve kazancının ne kadarı uygun olmayan kalemlerden geliyor?
Faktör Yatırım olarak bu ayrımı yapabilmek için bilanço ve gelir tablosunu kalem kalem okuyan bir eleme süreci yürütüyoruz. Mustafa Cevat Akşit'in ekibimize aktardığı ölçütler, bu elemenin fıkhî çerçevesini oluşturuyor; araştırma masamız da bu çerçeveyi güncel finansal tablolara uyguluyor.
Amaç, "hangi hisse yükselir" sorusuna cevap vermek değil; hangi hissenin baştan itibaren portföye alınabilir olduğunu belirlemektir. Getiri ikinci adımdır, uygunluk birincidir.
Eleme dört başlıkta yürüyor
Bir hissenin listeye girmesi için dört kapıdan da geçmesi gerekir. Bir başlıkta takılan hisse, diğerlerinde ne kadar güçlü olursa olsun listeye alınmaz.
Faaliyet alanı
Şirketin ana iş kolunun uygun olması esastır. Faizli finans, alkol, kumar, uygun olmayan gıda ve benzeri alanlarda faaliyet gösteren şirketler doğrudan elenir.
Faizli borç yükü
Şirketin faizli borçlarının toplam varlıklarına veya piyasa değerine oranı incelenir. Belirlenen eşiği aşan şirketler, faaliyeti uygun olsa bile listeye girmez.
Faiz geliri
Nakit fazlasını faizli enstrümanlarda tutan şirketlerin bu kalemden elde ettiği gelirin toplam gelire oranı ölçülür ve eşik üstü olanlar ayıklanır.
Karma gelir arındırması
Ana faaliyeti uygun olmakla birlikte cirosunun küçük bir kısmı uygun olmayan kalemlerden gelen şirketlerde, bu orana denk gelen kâr payının arındırılması gerekir.
Liste nasıl güncelleniyor
Şirketlerin borç yapısı ve gelir dağılımı sabit değildir. Bu yüzden liste bir kez hazırlanıp bırakılan bir belge değil, düzenli olarak yenilenen bir çalışmadır.
- Dönemsel gözden geçirme: Şirketler finansal tablolarını açıkladıkça oranlar yeniden hesaplanır.
- Eşik kontrolü: Borç veya faiz geliri oranı sınırı aşan şirket listeden çıkarılır ve bu değişiklik yatırımcıya bildirilir.
- Yeni girişler: Borcunu azaltan ya da gelir yapısını düzelten şirketler yeniden değerlendirmeye alınır.
- Kayıt altına alma: Her değişikliğin gerekçesi yazılı olarak tutulur; yatırımcı bir hissenin neden listede olduğunu veya neden çıkarıldığını sorabilir.
Listeye nasıl ulaşılıyor
Bu çalışma açık bir tavsiye bülteni olarak yayımlanmaz. Liste, hesabı bulunan yatırımcılarımıza brokerlarımız aracılığıyla birebir aktarılır. Bunun iki nedeni var.
Birincisi: her portföy aynı değildir
Aynı hisse, risk toleransı ve vade beklentisi farklı iki yatırımcı için farklı ağırlıkta anlam taşır. Brokerımız listeyi paylaşırken hangi hissenin sizin portföyünüzde ne kadar yer tutabileceğini de birlikte değerlendirir.
İkincisi: kriterlerin anlaşılması gerekir
Bir hissenin listede olması, o hissenin her koşulda kâr getireceği anlamına gelmez. Yalnızca uygunluk elemesinden geçtiği anlamına gelir. Brokerımız bu ayrımı açıkça anlatır; arındırma gerektiren durumlarda hangi oranın söz konusu olduğunu da bildirir.
Hesabınızı açtıktan sonra size atanan brokerınız, güncel listeyi ve her hissenin listeye giriş gerekçesini sizinle telefonda tek tek paylaşır.
Yatırımcıdan beklediğimiz
Bu süreç iki taraflı yürür. Bizden ölçüt ve inceleme, yatırımcıdan ise şu üç şey beklenir: kendi risk sınırını bilmek, arındırma yükümlülüğünü ihmal etmemek ve liste dışına çıkan bir hisseyi zamanında gözden geçirmek. Bu üçü yerine getirildiğinde, faizden uzak durma niyeti kâğıt üstünde kalmaz.
Önemli bilgilendirme
Bu sayfada yer alan bilgiler yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır; alım veya satım için teklif, tavsiye veya yönlendirme niteliği taşımaz. Faktör Yatırım bir finansal danışman değildir ve tüm hizmetler emir iletimi esasına göre sunulur. Uygunluk elemesi, bir hissenin fiyat performansı hakkında hiçbir öngörü içermez; sermaye kaybı riski her koşulda mevcuttur. Dinî hükümlere ilişkin nihai kararınızda kendi görüşüne başvurduğunuz ehil bir kaynağa danışmanız esastır.